Cây Tùng La Hán, hay còn được biết đến với tên gọi vạn niên tùng, xứng đáng với danh hiệu “vua của các loại cây cảnh”. Vẻ đẹp của cây Tùng đến từ dáng cây, hồn cây mang giá trị phong thủy tốt đẹp, may mắn. Đặc biệt, cách trồng, cách chăm sóc cây Tùng La Hán rất dễ có sức sống bền bỉ, dễ dàng thích nghi và chịu được điều kiện thời tiết khắc nghiệt.
1. Các phương pháp trồng cây Tùng La Hán
Tùy thuộc vào điều kiện sinh trưởng của cây và môi trường khí hậu, các chuyên gia áp dụng những kỹ thuật nhân giống khác nhau cho từng loại cây cảnh. Đối với Tùng La Hán, có ba phương pháp phổ biến và được áp dụng rộng rãi hiện nay là Gieo hạt, Chiết cành và Giâm cành. Dưới đây là chi tiết về ba kỹ thuật nhân giống này:\
- Gieo hạt : Kỹ thuật này đòi hỏi thời gian lâu hơn so với hai cách còn lại, nhưng bù lại sẽ tạo ra cây có độ bền và sức sống vượt trội nhờ được chọn lọc từ những hạt giống ban đầu khỏe mạnh. Bạn nên chọn những hạt đã chín già, có độ chắc chắn nhất định để gieo xuống khay đất. Việc gieo hạt lý tưởng nhất là vào đầu xuân khi có mưa nhẹ, giúp giữ độ ẩm thuận lợi cho sự nảy mầm. Cây con sẽ bắt đầu xuất hiện sau khoảng một đến hai tháng.
- Chiết cành: là kỹ thuật được nhiều người lựa chọn khi nhân giống Tùng La Hán nhờ ưu điểm dễ thực hiện, tỷ lệ ra rễ cao và không phụ thuộc quá nhiều vào mùa vụ. Với phương pháp này, người trồng chỉ cần chọn một cành ở độ tuổi vừa phải, tiến hành khoanh bỏ một lớp vỏ mỏng quanh thân cành. Sau đó, bầu đất giàu dinh dưỡng được bó cố định bằng túi nilon để giữ ẩm. Qua thời gian, rễ mới sẽ hình thành ngay tại vị trí chiết, sẵn sàng cho việc tách cây và trồng xuống đất.
- Giâm cành: là cách nhân giống ít phổ biến hơn đối với Tùng La Hán, do tỷ lệ bén rễ không cao nếu thiếu kinh nghiệm và kỹ thuật phù hợp. Cách thực hiện tương đối đơn giản: lựa chọn cành bánh tẻ, xử lý phần vỏ ở đoạn gốc rồi cắm trực tiếp xuống nền đất tơi xốp, đặt cây ở nơi râm mát, hạn chế nắng gắt chiếu trực tiếp. Về bản chất, phương pháp này cũng hướng đến việc kích thích cành hình thành bộ rễ mới tương tự như chiết cành. Để tăng khả năng thành công và rút ngắn thời gian ra rễ, người trồng có thể sử dụng thêm các chế phẩm kích thích sinh trưởng chuyên dụng như Regen.
2. Cách trồng cây Tùng La Hán theo các bước chi tiết
Để đến giai đoạn chăm sóc cây Tùng La Hán dễ dàng hơn thì trước tiên bạn cần phải tuân thủ đúng nguyên tắc trồng cây thật tốt để thuận lợi cho việc chăm sóc cây sau này.
Trước tiên, bạn cần khảo sát và chuẩn bị cây trồng bởi vì bước khảo sát này cực kỳ quan trọng, đặc biệt đối với những cây Tùng La Hán lớn và có giá trị.
Vị trí trồng cây:
Xác định vị trí trồng cây (sân vườn, khuôn viên, chậu bonsai,..) để chọn kích thước và dáng cây phù hợp.
Vị trí lý tưởng là nơi có nhiều ánh sáng mặt trời tự nhiên. Tùng La hán ưa sáng, chịu được nắng gắt nhưng cũng cần tránh ánh nắng trực tiếp gay gắt quá lâu khi cây mới trồng.
Điều kiện đất:
– Thoát nước: Đất phải thoát nước tốt vì cây Tùng La Hán chịu úng kém. Nếu đặt trồng trong chậu thì phải có lỗ thoát nước.
– Độ tơi xốp của đất: Đất nên là đất thịt pha mùn hoặc hồn hợp đất tơi xốp, giàu dinh dưỡng.
– Khí hậu: Cây Tùng thích nghi với khí hậu nóng ấm ( 18 -25 độ C), vào mùa lạnh thì cần có biện pháp giữ ấm và chắn gió cho cây mới trồng.
– Cây trồng: Cây Tùng phụ thuộc vào khách hàng lựa chọn, cây đảm bảo khỏe mạnh, thân cây cứng cáp, lá xanh đậm, không có dấu hiệu sâu bệnh.
Vận chuyển cây:
– Bảo vệ bầu đất: Đối với cây lớn, cần phải bao bọc bầu đất cẩn thận ( bằng vải bố, nilon ẩm hoặc lưới dứa hay rào B40), buộc chặt để tránh bầu đất vỡ làm tổn thương rễ chính của cây.
– Giữ ẩm và chống sốc: Quấn thân và tán cây bằng vải ẩm hoặc bọc chắn nắng nếu quãng đường vận chuyển dài để hạn chế mất nước và sốc nhiệt.
– Thao tác: Nâng, hạ cây nhẹ nhàng, trực tiếp từ bầu đất, không kéo lê hoặc tác động mạnh làm tổn thương rễ, thân và bông tán.
Quy trình trồng cây:
– Bước 1: Chuẩn bị hố/chậu trồng:
Với trồng cây trong sân vườn: Thực hiện đào hố sâu khoảng từ 60 – 100 cm ( tính toán bầu cây để có hố trồng tương ứng, đảm bảo rộng hơn bầu của cây từ 30 – 40 cm. Lót một sỏi nhỏ hoặc cát hạt to dưới đáy hố để tăng khả năng thoát nước, chống úng rễ.
Bón lót bằng một ít phân hữu cơ hoai mục trộn với đất.
Với trồng chậu ( bonsai): Chọn chậu có lỗ thoát nước tốt, thoáng rộng để đặt lớpđá cuội hoặc sỏi dưới đáy chậu trước khi cho đất vào.
Bước 2: Đặt cây vào hố/chậu:
Tháo bỏ bao bọc bầu: Tháo nhẹ nhàng vật liệu bọc ngoài bầu đất ( vải, nilon) đã bọc trước khi vận chuyển.
Đặt cây: Đặt cây vào chính giữa hố/chậu, giữ cây thẳng xoay câu để dáng thế đẹp nhất hướng về phía muốn trưng bày.
Lấp đất: Lấp đất từ từ xung quanh bầu, nén chặt vừa phải để giữ cây cố định. Đảm bảo rễ cây được bao phủ hoàn toàn.
Bước 3: Cố định và tưới nước ban đầu
– Cố định thân cây ( quan trọng với cây lớn): Dùng cọc chống ( số lượng cọc chống phù hợp với cây đảm bảo được độ chắc chắn) xung quanh thân, buộc bằng dây mềm ( dây cao su, dây vải) để cây không bị lung lay gốc khi có gió lớn. Gốc cây bị lung lay rất dễ chết hoặc chậm bén rễ.
Tưới nước: Tưới đẫm ngay khi trồng.
Như vậy là xong quy trình khảo sát vị trí trồng cây, bao bọc cây, vận chuyện và trồng.
3. Cách chăm sóc cây Tùng La Hán luôn tươi tốt
Bên cạnh việc trồng đúng kỹ thuật, chăm sóc Tùng La Hán là quá trình lâu dài, đòi hỏi sự kiên nhẫn và tỉ mỉ để cây luôn khỏe mạnh, xanh tốt. Dưới đây là một số lưu ý chăm sóc cơ bản, dễ áp dụng:
- Tưới nước: Tùng La Hán thuộc nhóm lá kim, nhu cầu nước không cao. Chỉ cần tưới khoảng 2–3 lần/tuần để giữ ẩm. Với cây mini, nên dùng bình phun sương để kiểm soát lượng nước và làm sạch lá.
- Nhiệt độ: Cây sinh trưởng tốt ở mức 18–25°C, chịu nóng khá tốt nhưng kém thích nghi với thời tiết lạnh, nên vào mùa đông cây có thể sinh trưởng chậm hơn.
- Ánh sáng: Tùng có thể sống cả nơi nắng lẫn râm. Nếu trồng trong nhà, nên cho cây tiếp xúc ánh nắng tự nhiên 2–3 buổi mỗi tuần.
- Dinh dưỡng: Khi sang chậu, có thể trộn đất với phân hữu cơ hoai mục, kết hợp vỏ trấu và xơ dừa để tăng độ tơi xốp và dưỡng chất cho cây.
- Cắt tỉa: Việc tỉa cành thường xuyên giúp cây giữ dáng đẹp; thời điểm tốt nhất là khi cây còn non, thân mềm, dễ tạo hình.
- Phòng sâu bệnh: Cần chú ý rầy mềm và sâu vẽ bùa thường hại đọt non. Nên loại bỏ lá già, lá hư và xử lý bằng thuốc phù hợp khi cần.
- Thay chậu: Khoảng 2 năm/lần, nên chuyển cây sang chậu lớn hơn để rễ có không gian phát triển, giúp cây sinh trưởng ổn định.
CÁC DỰ ÁN KHÁC